Fyrir hvaš stendur Umbótahreyfingin?

Fékk athugasemd viš sķšustu fęrslu mķna frį samfylkingarmanninum Helga Rśnari Jónssyni. Mér fannst hśn svo góš aš ég įkvaš aš skrifa heila fęrslu vegna hennar. En Helgi spyr eftirfarandi;

 Fyrir hvaš stendur "umbótahreyfingin" fyrir..??, umbętur og frelsi  ķ višskiptum og betri stjórnunar hętti eša afturhald, einangrunarstefnu og sömu stjórnunar hętti og veriš hafa hér į landi ķ įratugi..??.

Ég ętla aš koma meš stutta svariš fyrst og fer svo śt ķ smįatrišin;

Žaš segir sig sjįlft aš hópur sem kallar sig Umbótahreyfing hefur žaš aš markmiši aš fį hreyfingu į umbętur, ž.e. eitthvaš sem bętir um. Žaš er žvķ alveg kristal tęrt aš Umbótahreyfingin stendur fyrir nżja tķma meš nżja sżn į framtķšina.

Ef Helgi hefši skošaš vefinn hjį Umbótahreyfingunni, žį hefši hann séš aš viš viljum sjį miklu mun skżrari skiptingu hins žrķskipta valds, en žaš er grundvallaratriši til aš koma ķ veg fyrir žau einręšisvinnubrögš sem višhöfš hafa veriš į Ķslandi ķ įratugi, og sjįst einstaklega vel hjį nśverandi rķkisstjórn.

Umbótahreyfingin stendur lķka fyrir beint lżšręši og hefur sett fram tillögu aš nżju Alžingi eša Alžingi 2.0 eins og žaš er kallaš. Žaš aš viš afsölum okkur valdinu til einstaklinga sem eru fastir ķ sérhagsmaneti, gengur ekki lengur.

Žaš sem er žó kjarninn, eša hornsteinninn, ķ stefnu Umbótahreyfingarinnar, er nżtt fjįrmįlakerfi.  En žaš er lykilatriši til žess aš hęgt sé aš halda fram veginn til hagsęldar almennings ķ žessu landi. Ef viš höldum okkur viš nśverandi fjįrmįlakerfi, bżšur okkar ekkert annaš en örbyggš og vesęld.

Žetta segir sig allt sjįlft ef menn bara skoša vefinn sem Helgi augljóslega hafši ekki tök į.

Hins vegar er alveg augljóst hvert stefnt var meš žessari spurningu. Žar var kastaš fram frelsi og umbętur įsamt nżjum og betri stjórnarhįttum. En žetta eru allt frasar sem ESB ašildarsinnar hafa hengt į sjįlfa sig. En į móti kom svo afturhald, enangrunarstefna og žaš sama gamla ķ stjórnarhįttum, eitthvaš sem ESB ašildarsinnarnir hafa ķtrekaš reynt aš hengja į žį einstaklinga sem ekki eru fylgjandi ašild.

Žetta kemur heim og saman viš frasana sem mętur fulltrśi ķ bęjarstjórn Kópavogs lét śt śr sér ķ vištali į Śtvarpi Sögu ķ kjölfar žess aš hann sagši sig śr Framsóknarflokknum. Žar var honum tķšrętt um "žjóšernissynnana" (Žį sem ekki eru fylgjandi ašild aš ESB) og svo žaš sem hann kallaši "alžjóšasinnana" (Žį sem eru fylgjandi ESB ašild). Žessi stašalstimplun er mjög einkennandi fyrir mįlflutning ESB ašildarsinna, enda eru rökin engin tiltęk. En ég kem betur inn į žaš.

Aš henda śt frösum og stašalmyndum, er leiš til aš villa um fyrir fólki og gera andstęšinga sķna tortryggilega. Afturhald og sérstaklega žjóšernisstimpillinn eru gott dęmi, en žeir sem henda žessu fram eru aš segja aš andstęšingar ESB séu svona Anders Behring tżpur (žaš vill jś enginn umgangast svoleišis fólk). Žetta er einfaldlega örvęntingarfull tilraun rökžrota einstaklinga til aš koma höggi į žį sem žeim eru ekki žóknanlegir ķ skošunum.

En skošum spurninguna betur. Hvar liggur afturhaldiš?

Ef viš göngum inn ķ ESB, žį erum viš aš afsala okkur fullveldi og sjįlfstęši, en meš fullri gildistöku Lissabon sįttmįlans, žį mun Ķsland ekki verša sjįlfstęšara en Kentucky innan Bandarķkjanna. Žarna erum viš aš horfa til žess aš Ķsland veršur komiš ķ sömu stöšu og fyrir 1904, hugsanlega hęgt aš tegja til 1918. Sameining Evrópu er gamall draumur ķ stķl viš į Cesar, Napóleon og Hitler. Vopnin og ašferširnar eru bara ašrar. Ķ staš stórskotališs og byssustinga, eru komin slęgš og undirförli.

Eitt dęmiš um žaš hvaš žjóšir rįša litlu, er žegar Sarkozy og Merkel hittust til aš ręša vanda euro svęšisins, en žar var ekki talaš viš ašrar euro žjóšir. Žeirra įlit einfaldlega skipti ekki mįli.

Frelsi ķ višskiptum er lķka einn brandarinn. Rétt, žaš eru minni höft milli landa ESB. En lengra nęr frelsiš ekki, žvķ ESB er umlukiš verndar og tollamśr. Og jafnvel innan žess er athafnafrelsiš takmarkaš. Til dęmis gęti Ķslenskur bóndi ekki flutt til ESB og ręktaš hvaš sem er hvar sem er. ESB er bśiš aš skilgreina svęši til ręktunar og žar er ekki hęgt aš vera meš landbśnaš sem ekki samsvarar kerfinu. Svo tekur Brussel upp į žvķ til dęmis aš hętta aš mestu aš framleiša eitthvaš, eins og til dęmis sykurrófur, en žar meš var hoggiš stórt skarš ķ pólskan landbśnaš.

Ég er fylgjandi frjįlsum višskiptum og horfi til heimsins, um 7 milljarša manna. En ég einskorša mig ekki viš einhvern 500 milljón manna markaš ķ Evrópu.

Loka hnykkurinn er svo brandarinn um betri stjórnhętti. Meš inngöngu ķ ESB erum viš algerlega laus viš beint lżšręši og spillingin er slķk aš reikningar sambandsins hafa ekki veriš samžykktir ķ um 15 įr (žegar bent var į žetta, var uppljóstrarinn rekinn). Ķslensk spillingapólitķk er brandari ķ samanburši viš žį brusselķsku.

Okkur var tjįš, viš upphaf žessarar vegferšar Samfylkingarinnar, aš ef viš hefšum veriš ķ ESB fyrir 2008, žį hefšum viš ekki lent ķ "kreppunni". Sķšan žį höfum viš séš hvernig Grikkland og Ķrland hafa veriš étin upp af euro-inu og sjįlfsętši žeirra ķ raun veriš algerlega afnumiš. Viš horfum lķka upp į aš restin af löndunum er ķ mjög vondum mįlum. Žessu hafa ESB ašildarsinnar svaraš meš žvķ aš ašild sé engin trygging fyrir slęmri stjórn heimafyrir. 

En ef ašild tryggir ekki neitt, afhverju žį vera aš ganga inn. Ef viš žurfum aš vinna alla vinnuna sjįlf hvort eš er, er žį ekki best aš gera žaš sjįlfstęš meš allar dyr opnar, en vęngstķfš meš fyrirfram įkveši val fyrir framan okkur.

Žaš er ekkert sem gerst hefur undanfarin įr, sem hęgt hefši veriš aš koma ķ veg fyrir meš ašild aš ESB. Ašildin kemur heldur ekki til meš aš hjįlpa neitt varšandi endurreisnina. Žaš er žvķ tilgangslaust aš sękja žarna inn, nema til aš komast į jötuna, en almenningur veršur aš gera sér grein fyrir žvķ aš žaš er takmarkaš plįssiš į jötunni, viš komust ekki öll žar fyrir.

Žaš er óhjįkvęmilegur fylgifiskur ašildar, aš viš töpum sjįlfstęšinu viš inngöngu ķ ESB. Žaš er einfaldlega žannig aš žjóš sem ekki ręšur löggjöf sinni, hefur ekki sjįlfstęša utanrķkisstefnu eša hefur forręši yfir fjįmįlum sķnum og fjįrmagni, er ekki sjįlfstęš og mun aldrei geta talist sjįlfstęš. Spurningin er žvķ hvort viš viljum vera sjįlfstęš eša ekki. Žaš er ķ raun eina raunverulega spurningin sem viš stöndum frammi fyrir, žvķ ekkert er hvort eš er ķ boši viš inngöngu.

Umbótahreyfingin hefur hins vegar allt ašra sżn į framtķšina. Žaš er framtķš žar sem Ķslendingar geta veriš stoltir af landi sķnu og žjóš, bśa ekki viš fįtękt og hafa beinan og óhindrašan ašgang aš stjórn sinna mįla ķ formi beins lżšręšis. Žetta er framtķš sem hugnast okkur, en žvķ mišur ekki sérhagsmunahópunum.

Žaš er hins vegar almennings aš taka af skariš og rķsa upp gegn ofrķkinu. Žaš er almennings aš taka til sķn aftur žaš vald sem hann meš réttu į. Valdiš til aš rįša framtķš sinni.


Opiš bréf til Össurar Skarphéšinssonar žann 24. įgśst 2011

 

Ķ gęr sendi Umbótahreyfingin opiš bréf į Össur Skarphéšinsson utanrķkisrįšherra, en žar voru lagšar fram spurningar varšandi višręšur ESB og Ķslands. Žaš er kominn tķmi til aš almenningur verši upplżstur um žaš sem raunverulega er aš gerast.

 

Žaš er alveg į hreinu aš žjóš sem ekki ręšur lögum sķnum. Hefur ekki eigin utanrķkisstefnu og ręšur ekki gjaldmišli sķnum, er ekki fullvalda. Žegar svo litiš er til žess aš "lausn" Brussel į efnahagsöršuleikum ESB landanna fellst ķ auknum völdum ESB viš fjįrlagagerš žeirra, žį er allt tal um fullvalda žjóš, hjóm eitt.

 

Žaš er į hreinu aš innganga ķ ESB žżšir tap į sjįlfstęši landsins og žvķ vaknar sś spurning óhjįkvęmilega, erum viš Ķslendingar tilbśnir til aš kasta sjįlfstęšinu fyrir róša. Kannski er žjóšin oršin svo skini skorpin aš henni er sama um sjįlfstęšiš, og žį ętti ekki aš vera neitt mįl aš ganga ķ ESB.

 

Hins vegar į žjóšinn rétt į žvķ aš vita hiš rétta ešli višręšnanna og žannig aš hśn geti tekiš umręšuna um žaš hvort hśn sé tilbśin ķ žetta fullveldisafsal ešur ei.

 

Hérna er bréfiš sem sent var Össuri.

 

 

Utanrķkisrįšuneytiš

b/t Össurar Skarphéšinssonar

Raušarįrstķg 25

IS-150 Reykjavķk

 

Reykjavķk 24. įgśst 2011

 

 

 

Herra utanrķkisrįšherra, Össur Skarphéšinsson

Žaš hefur ekki fariš fram hjį neinum aš ķ gangi eru umręšur milli Ķslands og ESB. Hins vegar hefur veriš erfitt fyrir almenning aš įtta sig į žvķ hvort hér sé um aš ręša samningavišręšur um hugsanlega ašild, sem svo veršur borin undir įkvöršun almennings ķ almennum kosningum. Eša hvort hér sé um aš ręša ašlögunartķmabil žar sem Ķsland veršur aš fara aš öllum kröfum ESB og žaš sé ķ raun ekkert til aš semja um.

 

Til aš fį į hreint ešli višręšanna og hvort hér sé um aš ręša ašlögun eša ekki, óskar Umbótahreyfingin eftir žvķ aš žś svarir eftirfarandi spurningum:

 

  1. Samkvęmt bęklingnum Understanding Enlargement - The European Union's enlargement policy, sem śtgefinn var 2007 kemur fram eftirfarndi ķ undirkaflanum "Accession negotiations" į blašsķšu 9 (http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/publication/enl-understand_en.pdf);

 

First, it is important to underline that the term "negotiation" can be misleading. Accession negotiations focus on the conditions and timing of the candidate's adoption, implementation and application of EU rules - some 90,000 pages of them. And these rules (also known as "acquis", French for "that which has been agreed") are not negotiable. For candidates, it is essentially a matter of agreeing on how and when to adopt and implement EU rules and procedures. For the EU, it is important to obtain guarantees on the date and effectiveness of each candidate's implementation of the rules.

 

Žarna kemur skżrt fram aš žaš sé ekki um aš ręša samningavišręšur viš umsóknarlönd, heldur óumsemjanlega ašlögun aš öllu regluverki ESB eins og žaš er į žeim tķma. Ķ ljósi žessa, getur žś stašfest aš engin lög eša reglugeršir ESB, ž.e. ekki EES tengd, verši samžykktar fyrr en eftir aš almenningur hefur kosiš um "samninginn" ķ žjóšaratkvęši.

 

  1. Samkvęmt fréttatilkynningu ESB vegna loka samningsferlisins viš Króatķu, kemur eftirfarandi fram (http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/11/824&format=HTML&aged=0&language=EN&guiLanguage=en);

 

Today's decision marks a successful end to six-years of negotiations during which Croatia has been asked not only to adopt new laws and regulations to comply with EU standards, but also to implement them, thus proving the reforms have taken an irreversible course of action.

 

Žarna kemur fram aš į sex įra samningstķmanum hafi Króatķa ekki ašeins veriš bešin um aš taka upp lög og reglugeršir ESB, heldur einnig hrinda žeim ķ framkvęmd į óafturkręfan hįtt. Žetta į sér staš įšur en "samningurinn" veršur samžykktur af ESB eša Króatķu. Viš spyrjum žvķ hvort Ķsland standi frammi fyrir žvķ aš žurfa aš taka upp öll lög og reglugeršir ESB įšur en nišurstašan veršur borin undir almenning ķ žjóšaratkvęšisgreišslu.

 

  1. Samkvęmt samningsmarkmišum ESB Negotiation Framwork frį 2010 kemur eftirfarandi fram ķ grein 19 (http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/iceland/st1222810_en.pdf):

 

In the period up to accession, Iceland will be required to progressively align its policies towards third countries and its positions within international organisations with the policies and positions adopted by the Union and its Member States.

 

Samkvęmt žessu įkvęši žį ber Ķslandi aš ašlaga utanrķkisstefnu sķna aš stefnu ESB įšur en aš innlimun kemur. Samkvęmt žessu hefur Ķsland ekki sjįlfstęša utanrķkisstefnu, óhįš žvķ hver nišurstaša žjóšaratkvęšis veršur. Umbótahreyfingin vill žvķ aš upplżst verši um žaš hvort Ķsland hafi, nś žegar, tekiš įkvaršanir ķ utanrķkismįlum samkvęmt stefnu ESB.

 

  1. Samkvęmt umboši Alžingis, žį į aš bera nišurstöšu samninga undir almenning ķ žjóšaratkvęšagreišslu. Hvort er skilningur rįšuneytisins og rķkisstjórnarinnar, aš nišurstaša žjóšaratkvęšagreišslunnar sé rįšgefandi eša bindandi.

 

 

Umbótahreyfingin óskar žess aš žessum spurningum verši svaraš innan 14 daga frį dagsetningu žessa bréfs. Hafi ekki borist svar innan žess tķma, žį veršur litiš svo į aš višręšur Ķslands og ESB séu ašlögunarvišręšur žar sem Ķslandi beri aš uppfylla öll skilyrši ašildar įšur en aš ašild veršur og aš rķkisstjórn Ķslands lķti svo į aš žjóšaratkvęši um samninginn ašeins rįšgefandi, enda ekki įstęša til annars žar sem Ķsland veršur hvort eš er bśiš aš skuldbinda sig ESB įšur en aš žjóšaratkvęšagreišslunni kemur.

 

Viršingarfyllst,

 

 

Jón Lįrusson

formašur Umbótahreyfingarinnar

 

  • Žetta er opiš bréf og veršur strax birt į heimasķšu félagsins www.umbot.org auk žess sem fjallaš veršur um žaš į blogsķšum og žaš sent fréttamišlum. Bréfiš er sent rįšuneytinu ķ tölvupósti į postur@utn.stjr.is auk žess sem frumrit er sent ķ almennum pósti.

 

Hér er hęgt aš kynna sér Umbótahreyfinguna nįnar og vonandi sjį flestir sér fęrt aš birta žetta į blogsvęšum sķnum.

 


 

 

 


"ķ erfišri fjįrhagslegri stöšu"

Žaš eru įhugaverš višbrögš enska ašstošar fjįrmįlarįšherrans. "Viš sem land erum ķ erfišri fjįrhagslegri stöšu og žessir peningar kęmu sér vel", žannig aš viš nķšumst į minni mįttar svo viš getum reddaš okkur. Ef žetta er ekki hroki og yfirgangur, žį veit ég ekki hvaš.

Žetta er svo sérstaklega įhugavert žegar žaš er stašreynd aš Landsbankinn var meš tryggingar hjį breska tryggingasjóšnum vegna Icesave og honum bar žvķ aš borga. Tryggingasjóšurinn breski žurfti aš hękkja išgjöld vegna Icesave og fjögurra annarra banka, en krafan į okkur er tilkomin svo ekki žurfi aš rukka breska banka.

Talandi svo um alžjóšlega dómstóla, žį er žaš einfaldlega žannig aš dómstóllinn sem tekur mįliš fyrir er viš Lękjartorg og Hęstiréttur tekur viš, verši menn ekki įnęgšir meš nišurstöšuna.

Hins vegar eru višbrögš Jóhönnu og Steingrķms fyrirsjįanleg. Žau geta ekki annaš en talaš nišur Ķsland og Ķslendinga, eitthvaš sem veltir upp žeirri spurningu, eru žau hęf til aš stjórna landinu. Hroki žeirra er slķkur aš nęr ekki nokkurri įtt.

Svo er žaš višhorf Jóhönnu ķ sjónvarpinu ķ nótt, žegar hśn sagši žaš hvergi tķškast ķ hinum "sišaša" heimi, aš almenningur kysi um fjįrhagstengd efni eša alžjóšaskuldbindingar. Žegar henni var bent į Sviss, žį taldi hśn žaš svo augljóst aš žaš vęri ekki tekiš meš??? Sviss er samt  eitthvert lżšręšislegasta rķki heims.

En žaš sem vakti sérstaka athygli mķna var žetta meš alžjóšlegu skuldindingarnar. Hvaš em ESB, er žaš ekki einhver rosalegasta skuldbinding sem hęgt er aš hugsa sér og hśn er alžjóšleg. Ętlar Jóhanna žį ekki aš lįta kjósa um inngögnuna žangaš?

Almenningur er byrjašur aš taka til sķn valdiš sem hann į meš réttu. Nś er bara aš sękja restina. Męli meš žvķ aš fólk kynni sér hugmyndir Umbótahreyfingarinnar um lausnir fyrir Ķsland.


mbl.is Vonsvikinn vegna Icesave
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Daušur eša steindaušur

Nś er hamraš į žvķ aš viš samžykkjum fyrirbęriš Icesave III, vegna žess aš žessi gjörningur er miklu betri en žeir sem į undan hafa komiš. Vissulega er žessi betri, en hann er samt ekki góšur. Munurinn į honum og žeim fyrri, er sį sami og aš vera daušur eša steindaušur. Mašur er alveg jafn daušur fyrir.

Žetta ferli allt er žeim mun heimskara žar sem ekki er talinn lagalegur fótur fyrir žessum kröfum. Žegar žaš var ekki lengur svipan, žį var kastaš framan ķ okkur einhverju sem hét "viš berum sišferšislega įbyrgš" vegna žess aš einhverjir Ķslendingar voru aš skśrkast śt ķ heimi. Ef viš eigum aš bera sišferšislega įbyrgš į öllum fįvitaskap Ķslendinga ķ śtlöndum, žį mun heldur betur verša sótt ķ budduna hjį okkur.

Nśna er komin nż hótun, viš fįum dóm. Ef žetta vęri svona boršleggjandi fyrir Breta og Hollendinga, žį hefšu žeir fariš ķ dómsmįl fyrir löngu sķšan. Žeir eru nefnilega ekkert vissir um aš vinna. Hvorki ESB eša EFTA hafa lögsögu yfir okkur og žvķ žyrftu Bretar og Hollendingar aš fara meš mįliš fyrir hérašsdóm Reykjavķkur og žar veit ég ekki til žess aš žeir hafi neina sérstaka samśš.

Mįliš er einfallt viš borgum ekki ótilneydd. Žaš er ašeins ein įstęša fyrir žessum aumingjaskap rķkisstjórnarinnar og hśn er sś aš Icesave I-III hefur veriš notaš sem lykill aš ESB. Įn Icesave, ekkert ESB og žaš vill rķkisstjórnin ekki. Ég hins vegar tel žetta vera ansi dżran veršmiša į inngöngu, sérstaklega žegar lunginn śr žjóšinn hefur engan sérstakan įhuga į aš fara inn.

Ég bendi fólki į aš skoša žetta mįl vel. Žó žessi samningur sé betri, žį er hann samt slęmur. Žaš mį ekki skošan hann ķ samhengi viš žann gamla, heldur veršur fólk aš meta hann einan og sér. Žį mun almenningur sjį aš viš erum jafn dauš fyrir hvort sem žessi eša fyrri hefšu veriš samžykktir.

Og ef viš erum jafn dauš fyrir, žį segi ég einfaldlega, tökum slaginn og berjumst!


mbl.is Įhęttan af dómsmįli meiri
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Vįleg vešur?

Alveg óhįš žvķ hvort olķan fari yfir 120 dollara tunnan, žį eru żmis teikn į lofti varšandi bandarķskt efnahagslķf sem benda til žess aš žaš fari aš sķga į gęfuhlišina hjį žeim.

Žaš er nokkuš įhugavert aš skoša t.d. SP500 vķsitöluna, en til skemmri tķma litiš, žį gęti veriš smį afturkippur ķ spilunum. Til milli og langs tķma litiš gęti žetta gengiš upp, en žaš vęri žį frekar byggt į heppni en nokkru öšru. Teiknin eru slķk aš komi til bakslags, žó ekki vęri nema til skamms tķma, žį gęti žaš haft mjög alvarlegar langtķmaverkanir.

Vandinn viš skell ķ Bandarķkjunum, er aš hann hefur įhrif um allan heim. Žetta eykur enn įhęttuna varšandi t.d. innlausn į eignum Landsbankans, žar sem bakslag gęti aušveldlega haft įhrif į žaš hvaš fęst fyrir eignirnar.


mbl.is 120 dalir er vendipunktur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Opiš bréf til Gušbjartar Hannessonar

Viš stöndum frammi fyrir žvķ aš lķfskjör hafa minnkaš hér į landi og ekki viršist vera nein merki um aš žaš sé einhver raunveruleg breyting žar į. Vegna žessa höfum viš nokkur įkvešiš aš skrifa bréf til aš fį į hreint įkvešin atriši.

Hér er bréf sem sent var ķ gęr til Gušbjartar Hannessonar. Žaš eru margir sem vilja einmitt fį svör viš žessu, ekki vegna forvitni, heldur vegna lķfsvišurvęris.

Įgęti, Gušbjartur Hannesson, velferšarrįšherra.

Viss hluti samlanda okkar žarf aš lifa į lįgmarkskjörum frį einum mįnašamótum til žeirra nęstu. Til žessa hóps teljast: öryrkjar, ellilķfeyrisžegar, atvinnulausir, félagsbótažegar og starfsmenn į lįgmarkslaunatöxtum. Flestallir sem koma aš įkvöršun um hversu mikiš einstaklingar ķ žessum hópum hafa śr aš spila hafa margfalt hęrri tekjur og eru sökum žess illa bśnir til aš meta ašstęšur skjólstęšinga sinna rétt.

Heildartekjur upp į 160 žśsund krónur į mįnuši er stašreynd fyrir stóran hóp Ķslendinga. Bęši rannsóknir žinna eigin starfsmanna, sérfręšinga og hyggjuvit mešalmannsins benda ótvķrętt til žess aš nįnast ómögulegt sé aš nį endum saman meš fyrrnefndri upphęš.

Eftir umfangsmikla vinnu į vegum velferšarrįšuneytisins var nżlega lögš fram įkaflega gagnleg skżrsla um neysluvišmiš (Sjį hér). Hśn er vel unnin ķ alla staši og gefur góša vķsbendingu um hvaš fólk žarf aš lįgmarki til aš framfleyta sér.

Vegna žessarar skżrslu var sett upp reiknivél (Sjį hér) į vef rįšuneytisins. Samkvęmt henni žarf einstaklingur ķ leiguķbśš 300.966 krónur ķ rįšstöfunarfé til žess aš eiga fyrir naušžurftum og öšru sem telst til mannréttinda eins og hśsnęši og virkri žįtttöku ķ samfélaginu.

Ķ ljósi alls žessa leitum viš til žķn meš eftirfarandi spurningu:

Hvernig myndir žś, įgęti Gušbjartur, rįšleggja fólki aš nį endum saman meš įšurnefndum hundraš og sextķužśsund króna tekjum į mįnuši?

Rįšleggingar žķnar gętu oršiš upphafiš aš bęttri umręšu um nśverandi vandamįl žeirra einstaklinga sem glķma viš žessa spurningu 12 sinnum į įri. 

Viršingarfyllst og meš ósk um svör.

Įsta HafbergBjörk Sigurgeirsdóttir
Gunnar Skśli Įrmannsson
Elķas Pétursson
Jón Lįrusson
Kristbjörg Žórisdóttir
Ragnar Žór Ingólfsson
Rakel Sigurgeirsdóttir 

Bréf meš sömu fyrirspurn sent į Gylfa Arnbjörnsson, forseta Alžżšusambands Ķslands.

Afrit sent į fjölmišla.


Sęttu žig bara viš žetta, žś getur ekkert hvort eš er ... eša!

Žau undur og stórmerki hafa gerst, žingmenn hafa nįš samkomulagi. En hvķlķkt samkomulag, viš skulum bara leggja įrar ķ bįt og gefast upp. Ég hins vegar neita slķku. Ég neita žvķ alfariš!

Hvers konar heimska er žaš sem fęr menn til aš segja "Žaš er mat fulltrśa Sjįlfstęšisflokksins ķ fjįrlaganefnd, aš žó aš įhęttan į žvķ aš viš töpum dómsmįlum sé til stašar, sé hśn ekki veruleg" og segja svo, viš skulum samt borga.

Aušvitaš eru žessar kröfur ekki eins stķfar og žęr sem į undan komu, en ķ mķnum huga er lķtill munur į aš vera daušur eša steindaušur. Viš munum ekki geta stašiš undir žessum samningi frekar en hinum og flóknara er žaš ekki.

Ķ gęr sagši Möršur aš viš hefšum įtt aš sleppa žvķ aš belja okkur, žykjast vera eitthvaš sem viš megum ekki žykjast, ž.e. vera stolt žjóš ķ sjįlfstęšu landi. Var žessu kastaš fram vegna žess aš ESB nefnd hefši įkvešiš aš klįra ekki vinnuna sķna vegna žess aš Bretum gęti lķkaš illa nišurstašan. Žessi undanlįtssemi gagnvart Bretum var svo skilin sem slķk aš viš ęttum bara aš pakka saman og halda kjafti. Lįta vaša yfir sig og sętta sig bara viš žaš.

Žaš er til texti sem segir "Ķsland sé frjįlst mešan sól gyllir haf" og ķ mķnum huga hefur sólin ekki hętt žeirri išju.

Okkur Ķslendingum hefur sķšustu misseri, veriš innrętt aš viš séu aum eintök af einstaklingum sem ekki eigi skiliš aš sjį um okkur sjįlf. Okkur er innrętt aš viš eigum aš vera bjśg og beigja okkur undir śtlendinga žvķ žeirra sé valdiš, mįtturinn og dżršin.

Ég segi hins vega Nei, Nei, Nei ... Žaš er ekki okkar aš lśta ķ duftiš og dįsama śtlendingana. Ég fell ekki fyrir "allt žetta mun ég gefa žér, ef žś fellur viš fętur mér og tilbišur". Sorrķ ég bara get žaš ekki.

Viš Ķslendingar höfum ekkert aš skammast okkar fyrir, viš höfum sem samfélag ekki gert neitt rangt og žaš er ekki okkar sem samfélags aš standa skil į órįšsķu einstakra skśrka, sem hafa snśiš baki viš landi og žjóš og sukka nś ķ žessum sömu śtlöndum sem sękja aš okkur.

Žaš er komiš nóg af undanlįtssemi viš sérhagsmunahópa og kominn tķmi til aš viš sękjum okkur aftur žaš vald sem viš aldrei afsölušum okkur žó fįmenn klķka į Alžingi haldi öšru fram. Viš afsölum okkur ekki valdinu žó viš veljum okkur fulltrśa til aš vinna einhver afmörkuš verk. Žeirra er alltaf aš gęta hagsmuna okkar og Icesave er ekki hagsmunir okkar.

Ég kalla til alla sanna Ķslendinga og hvet žį til aš lįta žetta mįl ekki sigla okkur ķ kaf žó starfsmenn okkar hafi svikiš lit og hugsi meira um eigin hag og sérhagsmuni žeirra sem žeir tilbišja og žiggja gjafir frį.

Žaš er kominn tķmi til aš almenningur rķsi upp og taki aftur til sķn žaš vald sem hann į og standi saman um aš móta hér samfélag sem viš meš réttu getum skapaš. Samfélag žar sem hagsmunir heildarinnar eru nżttir einstaklingum žess til hagsbóta og framdrįttar. Samfélags žar sem einstaklingurinn er styrktur en ekki barinn. Samfélags žar sem manngildi rįša umfram manvonskuna.

Ég trśi žvķ aš žaš sé hęgt aš breyta žessu og į mešan svo er, žį mun ég reyna. Dropinn holar steininn meš žolinmęši og tķma. Ég trśi žvķ aš einstaklingarnir ķ žessu samfélagi séu byrjašir aš įtta sig į žvķ aš breytinga er žörf og andstętt rįšandi forréttindastétt og stjórnmįlamönnum žessa lands, žį tel ég fólk ekki fķfl. Į endanum mun žaš rķsa upp og žį munum viš sjį hvernig žetta samfélag getur blómstraš ķ sameiginlegum styrk einstaklinganna sem mynda žaš.


mbl.is Žjónar hagsmunum aš ljśka Icesave
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Reykjavķkurhöfn

En hvaš meš Reykjavķkurhöfn, er ekki alltaf fullt af herskipum žar į hverju įri. Ętti ekki aš stoppa žaš lķka, enda žau bśin mun öflugri vopnabśnaši en flugvélarnar. Žaš vęri samkvęmt žessu ęskilegt aš žessi skip leggšu aš viš Helguvķk, enda sś höfn ekki inni ķ mišjum bę. Žetta vęri lķka brilliant fyrir Sušurnesin žar sem skipin vęru žį aš borga hafnagjöld ķ žurfandi sveitarfélagi, įsamt žvķ sem kostkaupin styrktu smįsöluverslun ķ plįssinu. Örar heimsóknir danskra varšskipa gętu aušveldlega byggt upp góšan grunn hjį žeim į Sušurnesjunum.


mbl.is Žjóšhöfšingjar į heržotum lendi ķ Keflavķk
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hęfni til hagsmunagęslu

Ég hef tališ žaš eitt helsta hlutverk sešlabankastjóra aš gęta hagsmuna ķslensku krónunnar, en žetta į til dęmis viš žegar litiš er til styrks hennar gagnvart öšrum gjaldmišlum.

Žegar sešlabankastjóri gefur śt aš euro sé enn "góšur kostur" fyrir Ķsland, er žį ekki kominn upp vafi um hęfni hans til aš geta gegnt skyldum sķnum sem sešlabankastjóri. Hann er augljóslega į žvķ aš euro sé eitthvaš sem eigi aš koma ķ staš krónunnar.

Annaš sem hann bendir į er lķka įhugavert. Mįr segir aš vandręšin į euro svęšinu séu ekki vegna sameiginlegs gjaldmišils, heldur vegna žess aš bankar voru ekki nęgjanlega fjįrmagnašir og eftirliti hafi ekki veriš framfylgt.

Ef viš lķtum svo til žess aš žetta eru sömu įstęšur og hruniš į aš hafa skolliš į okkur, hvers vegna er žį alltaf veriš aš tala um aš ef viš hefšum haft euro į sķnum tķma, žį hefši žetta ekki gerst.

Mįliš er einfaldlega žannig aš žaš skiptir ekki mįli gjaldmišillinn žegar kemur aš bólum og brotum ķ nśverandi fjįrmįlakerfi. Munurinn er hins vegar sį aš meš okkar eigin gjaldmišil höfum viš įkvešna stjórn į okkar mįlum.


mbl.is Evran enn žį góšur kostur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Žżska fordęmiš

Ég er haršur fylgismašur žess aš samfélagiš sjįlft framleiši žaš fjįrmagn sem žarf til aš skiptast į žeim veršmętum sem framleidd eru innan samfélagsins. Ég tel žaš hreina fįsinnu aš eftirlįta einkaašilum žessa framleišslu gegn greišslu vaxta.

Žaš er almennt tališ aš samfélaginu sé ekki treystandi til aš framleiša fjįrmagniš, žvķ žaš muni leiša til óšaveršbólgu og žvķ sé best aš lįta einkaašila sjį um žetta, žvķ žeir vita alltaf best. Žessu til stušnings, žį er vķsaši til žżsku veršbólgunnar fyrir seinni heimsstyrjöld.

Bent er į ofurframleišslu žżska rķkisins į peningum sem hafi leitt til gķfurlegrar veršbólgu. Žrengingarnar sem fylgdu ķ kjölfariš hafi svo veriš eldsneytiš sem fóšraši valdatöku nasista.

Vissulega er rétt aš mikil veršbólga varš ķ Žżskalandi vegna offramleišslu į fjįrmagni og var žaš eitt žeirra atriša sem leiddi til valdatöku nasista. Žaš er hins vegar einn grundvallar misskilningur ķ žessu öllu saman.

Įriš 1967 kom śt bókin "The Magic of Money" eftir Hjalmar Schacht, en hann var sešlabankastjóri žżska sešlabankans žegar peningaframleišslan fór yfir strikiš. Žar kemur fram aš žaš var ekki žżska stjórnin sem stóš aš framleišslunni, heldur einkaašilar.

Į žessum tķma var žżski sešlabankinn einkabanki og var peningaśtgafan hluti af ašgeršum til "varnar" žżska markinu undan įgangi erlendra įhęttufjįrfesta. Žaš var žvķ framleitt gķfulegt magn fjįrmagns sem lagši žżskan efnahag ķ rśst, allt til hagsbóta fyrir erlenda fjįrfesta.

Žaš voru žvķ hinir "įbyrgu" einkaašilar sem lögšu žżska efnahaginn į hlišina, ekki "óįbyrg" hegšun rķkisins.

En hvers vegna minnast į žetta nśna? Mįliš er aš viš erum aš horfa upp į nįkvęmlega sömu ašstęšur eftir nokkra mįnuši.

Samkvęmt fullyršingum sešlabankastjóra, žį į aš afnema gjaldeyrishöft um įramótin, enda bśiš aš taka heljarinnar lįn ķ erlendum gjaldeyri til aš geta skipt śt krónum fyrir śtlendan pening.

Į sama tķma stöndum viš frammi fyrir žvķ aš erlendir įhęttufjįrfestar, sem hafa veriš meš fasta peninga hér į landi, munu selja žęr krónur og kaupa gjaldeyrir ķ stašinn. Žaš er žvķ gķfurleg hętta į aš gjaldeyrisforšinn muni dragast verulega saman. Til višbótar munu gjaldeyriskaupmenn skortselja krónuna og žį mun gengiš falla enn frekar.

Žetta tvennt mun aš öllum lķkindum leiša til žess aš gengiš verši į gjaldeyrisforšann og viš standa uppi meš engan forša, en hįar afborganir og vexti. 

Žaš er ekkert sem styšur žaš aš aflétta gjaldeyrishöft meš öllu um įramót og hvaš žį aš setja krónuna į opinn markaš.

Horfum til žżska fordęmisins og lįtum ekki įhęttufjįrfesta setja samfélagiš į hlišina. Žaš er kominn tķmi til aš rķkisstjórnin hętti aš hlusta į hagsmunašila, sem ašeins lķta til persónulegs gróša, og fari aš hlutast til žess aš leysa hiš raunverulega verkefni.

Žaš er kominn tķmi til aš viš sem samfélag tökum aftur til okkar peningaframleišsluna, framleišslu sem aldrei įtti aš gefa frį samfélaginu.


Rangar forsendur

Ég tel aš kominn sé tķmi til aš rķkisstjórnin įtti sig į įkvešnum forsendum samfélag. Žaš er nefnilega ekki žannig aš bankastarfsemi sé undirstaša samfélaga mannsins, heldur eru žaš einstaklingarnir sem mynda samfélagiš. Einstaklingar geta bśiš ķ samfélagi įn banka, en bankar geta ekki starfaš ķ samfélagi įn einstaklinga.

Žaš aš bjarga bönkum, svo fyrirtękjum en lįta einstaklingana "redda" sér sjįlfum, kann ekki góšri lukku aš stżra. Aš halda žvķ svo fram aš meš žvķ aš bjarga bönkunum, ž.e. gefa žeim pening og rukka almenning ķ formi skatta, žį geti bankarnir bjargaš almenningi. Bankar bjarga engum, žeir bara lįna peninga og žegar vandi almennings liggur ķ žvķ aš skulda of mikiš, žį eru višbętur viš žęr skuldir engin björgun.

Rķkiš borgar um 100 milljarša ķ vexti samkvęmt žvķ sem heyrst hefur af fjįrlagafrumvarpinu. Vęri ekki ešlilegra aš hętta žvķ og nota peningana til aš greiša žjónustu viš samfélagiš.

Rķkiš į aš taka aftur til sķn fjįrmagnsframleišsluna og hętta aš borga bönkunum fyrir eitthvaš sem žaš getur gert ókeypis.

Varšandi nśverandi stöšu, žį er žetta ekki flókiš. Žaš į aš skrį vķsitöluna til byrjunar įrs 2008 og festa hana žar. Žį leišréttist höfušstóll lįnanna og verštrygging veršur aflögš ķ praksis. Kostnašurinn er enginn, žvķ žarna leišréttist bara "hagnašur" sem kom til vegna hękkunarinnar.

Lķfeyrissjóširnir eiga lķka aš slaka į. Lękkun lįna gerir ekki śt af viš lķfeyrissjóšina, žaš gerir hins vegar óįbyrg fjįrfestingastefna og žaš er mannréttindabrot aš lįta félagsmenn ganga ķ įbyrgš fyrir slķku.


mbl.is „Žreytt į žessari leiksżningu“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hęgur daušdagi, eša ekki

Aftökur er hęgt aš framkvęma į margan hįtt, allt frį hnakkaskoti, sem tekur fljótt af og allt til žess aš eyša mörgum dögum ķ verkiš meš kvalarfullum hętti.

Einhversstašar žarna į milli erum viš stödd meš žetta samfélag okkar. Žaš er ótrślegt til žess aš hugsa aš viš skulum bśa viš žaš ķ dag aš geta ekki sinnt žjónustu viš hafiš ķ kringum okkur. Viš erum meš eitt skip og eina žyrlu. Ekki bara eina žyrlu, heldur viršist vera bara ein įhöfn.

En hvernig stendur į žessu įstandi? Hvernig gįtum viš įšur haldiš śti žremur skipum, jafnvel fleiri ķ žorskatstrķšunum? Hvernig gįtum viš yfir höfuš haft rįš į žeim? Hvert fara peningarnir?

Ein stęrsta įstęšan fyrir žessu veseni öllu er žaš fjįrmįlakerfi sem viš bśum viš. Į mešan nżtt fjįrmagn kemur til okkar ķ formi skulda, žį mun vaxtakostnašurinn įvallt verša til žess aš viš getum ekki veitt samfélaginu žį žjónustu sem žaš į skiliš.

Aukin hagsęld leišir til žess aš meira fjįrmagn žarf aš fara ķ umferš. Žegar viš svo bśum viš kerfi žar sem fjįrmagn veršur bara til viš skuldsetningu, žį leišir aukin hagsęld óhjįkvęmileg til aukinnar skuldsetningar. Žetta er fįrįnleg stašreynd, en stašreynd engu aš sķšur. Žessi aukna skuldsetning leišir svo til aukins vaxtakostnašar, žannig aš samfélagiš getur minna og minna gert į mešan fjįrmįlakerfiš tśtnar śt. Fįrįnleikinn veršur svo sķfellt meiri žegar lįnin eru tekin erlendis og allur vaxtakostnašurinn fer śr landi meš tilheyrandi samdrętti į innflutningi.

Nśverandi fjįrmįlastefna MUN leiša til dauša žessa samfélags. Žetta er ekki spurning um hvort heldur hvenęr.

Hins vegar er til val og žaš er skylda okkar aš ręša žaš val, afkomendum okkar til heilla. Hér er fyrirlestur sem ég hélt um fįrįnleika fjįrmįlakerfisins og męli ég meš žvķ aš žeir sem ekki hafi séš hann geri žaš.


mbl.is Sóttu tvo menn śt į sjó ķ nótt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Eru ekki aš įtta sig į hlutunum

Žaš er alveg augljóst aš almennt séš er ekki veriš aš įtta sig į žvķ hvaš er aš gerast hérna. Žegar menn segja hluti eins og ...

... aš fólk eigi aš vera įnęgt meš aš stjórnmįlamenn hafi bremsaš kreppuna nišur, įšur en hśn breiddi śr sér

... žį eru žeir ekki meš hlutina į hreinu. Žaš aš gefa aš gefa manni meš žynnku snafs, er ekki aš laga neitt. Žynnkan bara frestast og kemur žeim mun stķfar žegar hśn svo óumflżjanlega kemur. Aš eiga aš vera įnęgšur meš svona "reddingu" er ķ besta falli veruleikafyrring.

Žetta įstand er engöngu tilkomiš vegna of mikillar skuldasöfnunar og aš ętla sér aš laga žaš meš aukinni skuldasöfnun er bara heimska. Žaš skiptir engu mįli hvaš "sérfręšingar" segja, žetta er bara heimska og ekkert annaš. Žaš er bara veriš aš fresta žvķ óumflżjanlega.

Svo lengi sem ekki veršur litiš til raunverulegra orsaka žessa įstands, žį mun varanleg lausn ekki finnast.

Męli svo meš žvķ aš žeir sem ekki hafa séš fyrirlestur minn um fįrįnleika fjįrmįlakerfisins og hvaša lausnir standi til boša, geri žaš nśna.

 


mbl.is Danskir bankar tapaš 2.200 milljöršum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Er ekki kominn tķmi til aš tengja

Žaš er alveg ótrślegt hvaš žetta fyrirbęri sem viš köllum pening, er aš valda miklum vandręšum. Žetta er sérstaklega kaldhęšnislegt žegar litiš er til žess aš peningarnir sjįlfir eru ķ ešli sķnu veršlausir, eša alla vega verš litlir.

Peningar eru og munu alltaf vera, įvķsun į veršmęti. En ķ samfélög manna, žvķ žetta er ekki sér ķslenskt fyrirbęri žetta fjįrmįlakerfi, hafa afsalaš sér framleišslu fjįrmagns til einstaklinga sem keyršir eru įfram af gręšgi. Žaš er ekkert aš žvķ aš fólk aušgist ķ višskiptum, en spurningin er hvort lotterż sem spilar meš lķf fólks eigi rétt į sér.

Žaš er alveg ótrśleg heimska samfélaganna aš hafa afsalaš sér žessum rétti til handa einstaklinum, ķ staš žess aš samfélagiš sjįi sjįlft um fjįrmagnsframleišsluna samfélaginu til hagsbóta. Žaš er einu sinni žannig aš viš höfum sett upp samfélagiš žannig aš peningar eru notašir til aš skiptast į veršmętum og žvķ naušsynlegir samfélaginu. Aš samfélagiš afsali sér svo framleišslunni er žį bara rugl.

Peningar eru naušsynlegir fyrir samfélagiš og samfélag sem hefur afsalaš sér peningaframleišslunni til einstaklinganna mun žvķ alltaf verša hįš žeim einstaklingum. Žetta veršur til žess aš žeir ašilar sem fara meš stjórn samfélaganna munu įvallt taka hagsmuni peningaframleišandanna framyfir hagsmuni samfélagsins sjįlfs.

Sķfellt kemur betur og betur ķ ljós aš viš vorum ekki įbyrg varšandi Icesave, en hangiš er į einhverju sem kallast jafnręšisregla og viš žvinguš meš henni til aš borga. Vķsaš er til įkvöršunar sem tekin var ķ upplausnarįstandi žegar bankarnir voru aš falla og eftir aš Bretar höfšu tekiš okkur ķ gķslingu meš hryšjuverkalögnum og ekki hjįlpar aš žetta var allt gert eftir rįšleggingar frį śtlendingum, eftir žvķ sem manni skilst.

Ef žessi įbyrgš er tilkominn vegna yfirlżsingar sem mešal annars er afleišing įkvöršunar breskra rįšamanna, žį er ešlilegt aš žessir hlutir séu ręddir ķ samhengi og afleišingar įkvöršunar Breta tekin meš ķ reikninginn. Žaš er ekki ešlilegt aš sś įkvöršun sé fjarlęgš śr formślunni samkvęmt kröfu Breta.

Svo er lķka įhugavert aš hugsa til žessarar jafnręšisreglu žegar litiš er til deilna ķbśa į eyjunni Mön viš breska stjórnkerfiš, žar sem Bretar hafa įbyrgst innistęšur breskra ķbśa ķ skoskum banka, en ķbśar Mön fį ekkert. Skżringin, ķbśarnir į Mön hafa ekki borgaš skatta til Bretlands. Hvaš borgušu margi Icesave reikningseigendur skatt til Ķslands?

Žaš er ósköp einfaldlega veriš aš koma okkur ķ fjįrhagslega vandręši til aš aušvelda įsókn ķ aušlindir okkar. Žetta er ašferš sem notuš hefur veriš śt um allan heim og virkaš vel, enda segir enginn neitt.

Męli til žess aš fólk horfi į žennan fyrirlestur um fjįrmįlakerfiš.

Žaš er kominn tķmi til aš stjórnendur žessa lands fari aš įtta sig į ešli peninga og taki STRAX yfir peningaframleišsluna į samfélagslegum forsendum, en lįti hana ekki liggja hjį erlendum einkaašilum. Žetta er einfaldlega spurningin um žaš hvort viš ętlum aš bśa viš mannsęmandi kjör į žessu landi eša ekki.


mbl.is Icesave er skašabótamįl
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvaš meš tapiš?

Nś hefur komiš ķ ljós aš sķšustu tvo mįnuši hefur vķsitalan lękkaš um heil 0,66% og sé litiš til 20 milljón krónu lįns sem tekiš var 2007, žį hefur höfustóll žess lękkaš um heilar 268.207 krónur. Ef viš gefum okkur aš 10.000 heimili séu meš svona lįn, žį er žetta hvorki meira né minna en 2.682.070.000 eša rśmlega 2,6 milljaršar!!!

Žetta er gifurlegt tap fyrir bankakerfiš og ég spyr mig žvķ, hver į aš borga tapiš? Ekki getum viš stašiš ašgeršarlaus hjį žegar slķkt ógęfuhögg rķšur į bankakerfinu.

En sem betur fer er höggiš ekki meira en žetta og hugsanlega er hęgt aš finna einhverja einstaklinga sem hęgt er aš hirša žetta af, enda margir sem enn bśa viš žį aušlegš aš hafa nettó tekjur į hverjum mįnuši.

Žökkum bara fyrir žaš aš vķsitalan er ekki komin nišur ķ 268 stig eins og hśn var įriš 2007, žvķ žį vęri tap bankakerfisins óhugnalegt. Ķmyndiš ykkur bara aš höfušstóll 20 milljóna lįnsins hefši žį bara leišréttst sķ sona.


mbl.is Hefur lķtil įhrif į afborganir lįna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband